Metoda IPSK: Dlaczego Twoja kultura i system rodzinny mają kluczowe znaczenie w procesie zdrowienia?

Kiedy doświadczamy kryzysu, lęku lub poczucia, że utknęliśmy w martwym punkcie, naturalnym odruchem jest szukanie winy w sobie. Zastanawiamy się: „Co jest ze mną nie tak?”, „Dlaczego nie potrafię sobie z tym poradzić?”, „Znowu popełniam ten sam błąd”. Współczesny świat często promuje skrajny indywidualizm – przekonanie, że jesteśmy jedynymi kowalami własnego losu, a nasze problemy to wyłącznie wynik naszych osobistych deficytów.

Jednak prawda z perspektywy psychologicznej jest znacznie bardziej złożona. Człowiek nie jest wyizolowaną wyspą. Jesteśmy częścią większych całości: naszych rodzin, społeczności, religii i kultur, w których dorastaliśmy. Aby w pełni zrozumieć swoje trudności i trwale je przezwyciężyć, musimy spojrzeć na siebie szerzej. Właśnie na tym fundamencie opiera się metoda IPSK (Interwencyjna Psychoterapia Systemowo-Kulturowa), stanowiąca serce działań Gabinetu Psychotherapy IPSK oraz firmy KUBS.Co.

Człowiek nie jest „wyspą” – ukryty wpływ otoczenia na naszą psychikę

Każdy z nas przychodzi na świat w określonym kontekście. Dziedziczymy nie tylko geny, ale również emocjonalne skrypty, przekonania na temat świata, role społeczne i sposoby radzenia sobie z trudnościami. Psychoterapia systemowo-kulturowa zakłada, że nasze objawy – czy to stany lękowe, depresyjne, czy problemy w budowaniu relacji – rzadko są problemem samym w sobie. Najczęściej są one komunikatem o tym, co dzieje się (lub działo w przeszłości) w systemie, do którego należymy.

Jakie elementy kształtują naszą psychikę?

• System rodzinny i przekazy pokoleniowe: To, jak nasi rodzice i dziadkowie radzili sobie ze stresem, stratą czy wyrażaniem złości, staje się naszą pierwszą instrukcją obsługi życia. Często nieświadomie powielamy te schematy, niosąc tzw. lojalność rodzinną.
• Kultura i pochodzenie: Inaczej doświadcza świata osoba wychowana w małej, tradycyjnej społeczności, a inaczej ktoś dorastający w wielkiej, liberalnej metropolii. Normy kulturowe określają, co jest sukcesem, a co porażką, jak powinna wyglądać rola kobiety i mężczyzny, czy wreszcie – czy wypada prosić o pomoc.
• Religia i systemy wierzeń: Przekonania duchowe mogą być ogromnym źródłem wsparcia, ale w skrajnych przypadkach (np. w restrykcyjnych grupach wyznaniowych) mogą stać się źródłem opresji, poczucia winy i traumy.

W Gabinecie IPSK wiemy, że zignorowanie tych czynników w procesie terapeutycznym to jak leczenie objawów bez diagnozy przyczyny. Zrozumienie, w jakiej „glebie” wyrośliśmy, jest pierwszym krokiem do tego, by móc świadomie zdecydować, które z zaszczepionych nam przekonań chcemy zachować, a które nam szkodzą.

Autorska metoda IPSK: Czym jest i na czym polega?

Autorska metoda IPSK Pauliny Kubś, czyli Interwencyjna Psychoterapia Systemowo-Kulturowa, to unikalne podejście łączące najskuteczniejsze narzędzia interwencji kryzysowej z głębokim rozumieniem dynamiki systemowej i kulturowej. Została stworzona w odpowiedzi na rosnącą potrzebę holistycznego wsparcia pacjentów, których problemy umykają standardowym, jednostkowym diagnozom.

W ramach metody IPSK terapeuta nie pyta jedynie: „Co Pan/Pani czuje w związku z tą sytuacją?”. Pyta również: „Jak w Pana/Pani rodzinie reagowało się na podobne sytuacje?”, „Jakie kulturowe oczekiwania sprawiają, że czuje Pan/Pani presję?”. To podejście, które zdejmuje z pacjenta ciężar wyłącznej winy za kryzys, pokazując, że jego reakcje są często zupełnie logiczną odpowiedzią na nielogiczne lub obciążające środowisko.

Metoda IPSK a klasyczne nurty – dlaczego systemowe spojrzenie to zmiana paradygmatu?

Aby w pełni docenić wartość metody IPSK, warto zestawić ją z jednym z najpopularniejszych obecnie nurtów – psychoterapią poznawczo-behawioralną (CBT). Choć CBT jest niezwykle skutecznym narzędziem w pracy z wieloma zaburzeniami, jej punkt ciężkości leży gdzie indziej.

Klasyczne podejście (np. CBT)

Skupia się głównie na „tu i teraz”. Terapeuta pomaga pacjentowi zidentyfikować zniekształcenia poznawcze (błędne myśli) i zmienić wynikające z nich zachowania. Rozwiązuje problem wewnątrz jednostki. Jeśli boisz się odrzucenia, CBT pomoże Ci przeformułować myśli na ten temat i wystawić się na trudne sytuacje (ekspozycja).

Podejście Systemowo-Kulturowe (Metoda IPSK)

Idzie o krok dalej i głębiej. Zakłada, że Twoje lęki przed odrzuceniem mają swoje źródło w konkretnym kontekście relacyjnym. Zamiast walczyć z samą myślą, metoda IPSK bada jej pochodzenie. Być może lęk przed odrzuceniem to schemat odziedziczony po matce, która musiała walczyć o przetrwanie w obcym kulturowo środowisku? A może jest to wynik restrykcyjnego wychowania religijnego, w którym błąd oznaczał wykluczenie ze wspólnoty?

Dzięki temu pacjent nie tylko „uczy się” nowych zachowań, ale zyskuje głęboki wgląd, który trwale uwalnia go od ciężaru przeszłości. To leczenie przyczyn, a nie tylko plastrowanie objawów.

Jak wygląda terapia systemowa w praktyce?

Wielu pacjentów, decydując się na pomoc, zastanawia się: jak wygląda terapia systemowa? Czy to znaczy, że na sesję muszę przyprowadzić całą rodzinę?

Niekoniecznie. Terapia systemowa może być prowadzona indywidualnie, dla par lub dla całych rodzin – w Gabinecie IPSK oferujemy psychoterapię online we wszystkich tych formach. Gdy pracujemy indywidualnie, „zapraszamy” Twoją rodzinę i kulturę do gabinetu w wymiarze symbolicznym.

Dlaczego zrozumienie kontekstu rodzinnego pozwala wyjść z impasu?

Impas w życiu osobistym czy zawodowym rzadko wynika z braku chęci do zmiany. Najczęściej jest efektem niewidzialnych blokad. W psychoterapii systemowo-kulturowej nazywamy to lojalnością rodzinną.

Wyobraź sobie osobę, która odnosi ogromne sukcesy zawodowe, ale nagle, tuż przed awansem na stanowisko dyrektorskie, zaczyna sabotować swoje działania, doświadcza ataków paniki lub wpada w depresję. Klasyczne podejście mogłoby szukać przyczyn w niskiej samoocenie. Podejście IPSK przyjrzy się historii rodziny. Co się okaże? Być może w poprzednich pokoleniach bogactwo lub sukces oznaczały zagrożenie (np. konfiskatę majątku, wykluczenie społeczne). Sukces pacjenta podświadomie oznacza dla niego „zdradę” własnego systemu rodzinnego.

Dopiero uświadomienie sobie tej ukrytej dynamiki pozwala pacjentowi „odkleić się” od starych skryptów i z pełną świadomością budować własną ścieżkę. Zrozumienie kontekstu daje wolność. Pozwala przestać walczyć ze sobą, a zacząć z empatią przyglądać się swoim mechanizmom obronnym.

Autentyczne relacje i skuteczność – co mówią pacjenci?

W procesie leczenia kluczowa jest metoda, ale równie ważna jest osoba, która ją prowadzi. Zaufanie i poczucie bycia autentycznie zrozumianym to filary sukcesu. Wpisując w wyszukiwarkę hasło Paulina Kubś opinie, szybko zauważysz, że klienci Gabinetu IPSK najczęściej podkreślają jedno: ulgę wynikającą z poczucia, że ktoś w końcu spojrzał na ich problem szerzej.

Pacjenci doceniają brak oceny, empatię i fakt, że terapeuta nie zamyka ich w sztywnych ramach podręcznikowych diagnoz. Doceniają przestrzeń, w której szanuje się ich pochodzenie, trudne doświadczenia z mniejszościami, sekciarskimi grupami religijnymi czy wyzwania związane z adaptacją w nowym kraju. To właśnie jest siła podejścia kulturowego – sprawia, że pacjent czuje się widziany w całości, z całym bagażem swojego życiowego kontekstu.

Podsumowanie: Zbuduj nową przestrzeń dla siebie

W KUBS.Co. i Gabinecie Psychotherapy IPSK wierzymy, że kryzys to punkt zwrotny. To moment, w którym stare, systemowe i kulturowe mapy przestały działać i trzeba narysować nowe. Metoda IPSK to kompas, który pomaga w tej podróży. Pokazuje, skąd przyszedłeś, pomaga zrozumieć, dlaczego stoisz w miejscu, i wyposaża Cię w narzędzia, by ruszyć dalej – na własnych zasadach.

Niezależnie od tego, czy mierzysz się z lękiem, kryzysem w związku, echem trudnego dzieciństwa czy zderzeniem z obcą kulturą – nie musisz radzić sobie z tym sam.